అధికమాసాన్ని పురుషోత్తమ మాసం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇలాంటి అధికమాసాలు మూడేళ్ళకు ఒకసారి వస్తాయి. ఈ అధికమాసంలో ఆధ్యాత్మిక సాధన, దానధర్మాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
అధిక మాసంలో లక్ష్మీనారాయణుల అనుగ్రహం కోసం చేయాల్సిన ముఖ్యమైన పనులు
అధికమాస దీపారాధన
- 33 దీపాల విశిష్టత: ఈ మాసానికి అధిపతి అయిన పురుషోత్తముడిని (శ్రీమహావిష్ణువును) ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి 33 దీపాలను నువ్వుల నూనె లేదా ఆవు నెయ్యితో వెలిగిస్తారు.
- దీప దానం: వీలున్నవారు కంచు లేదా మట్టి ప్రమిదల్లో 33 దీపాలు వెలిగించి, బ్రాహ్మణుడికి దానం ఇస్తారు.
- మంత్రం: ఈ దానం ఇచ్చేటప్పుడు "శ్రీ పురుషోత్తమ ప్రీత్యర్థం దీపదానం కరిష్యే" అని సంకల్పం చెప్పుకుంటారు.
- కలిగే ఫలితం: ఇలా అధికమాసంలో దీప పూజ చేయడం వల్ల జీవితంలోని చీకట్లు (కష్టాలు) తొలగిపోయి, అఖండ ఐశ్వర్యం, లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం లభిస్తుందని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి.
- దానధర్మాలు: శక్తి కొలది పేదలకు, బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం, వస్త్రదానం, మరియు దక్షిణతో కూడిన తాంబూలాలు ఇవ్వాలి.
- అపూప దానం: అధికమాసంలో 33 సంఖ్యకు ప్రత్యేక విశిష్టత ఉంది. 33 కాంస్య పాత్రలు లేదా 33 అరిసెలు (అపూపాలు) దానం చేయడం శ్రేయస్కరం.
- మంత్ర జపం: విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, "ఓం నమో నారాయణాయ" లేదా "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ" మంత్రాలను రోజూ జపించాలి.
- భాగవత శ్రవణం: ఈ నెల రోజులు శ్రీమద్భాగవత పురాణాన్ని చదవడం లేదా వినడం వల్ల జన్మజన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్ముతారు.
- ఉపవాస వ్రతాలు: వీలైనవారు నెల రోజులు ఒకే పూట భోజనం చేయడం లేదా ఏకాదశి వ్రతాలను నిష్టతో ఆచరించడం మంచిది.
- నదీ స్నానాలు: పవిత్ర నదులలో స్నానం చేయడం వల్ల పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. వీలుకాకపోతే ఇంట్లోనే స్నానంచేసే నీటిలో గంగాజలం కలుపుకుని స్నానం చేయవచ్చు. అయితే ఈ పవిత్రస్నానాన్ని సూర్యోదయానికి పూర్వమే ఆచరించడం మంచిది.
అధికమాసంలో ఎలాంటి వ్రతాలు ఆచరించాలి?
అధికమాసంలో (పురుషోత్తమ మాసంలో) ఫలాపేక్షతో చేసే సాధారణ వ్రతాల ఉద్యాపనలు నిషిద్ధం అయినప్పటికీ, భగవత్ ప్రీతి కోసం మరియు పాప పరిహారం కోసం కొన్ని విశిష్ట ఆధ్యాత్మిక వ్రతాలను ఆచరించవచ్చని ధర్మశాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
- శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం: అధికమాసంలో లౌకిక శుభకార్యాలు చేయకూడదనే నియమం ఉన్నప్పటికీ, సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతాన్ని మాత్రం విరివిగా ఆచరించవచ్చు. దీని వల్ల కుటుంబంలో సుఖశాంతులు లభిస్తాయి.
- నక్త వ్రతం / ఏకభుక్త వ్రతం: ఈ మాసంలో రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి వేళల్లో భుజించడం లేదా కేవలం ఒక పూట మాత్రమే భోజనం చేస్తూ భగవదారాధన చేయడం అత్యంత శ్రేష్ఠం.
- పురుషోత్తమ మాస వ్రతం (అపూప వ్రతం): నెల రోజుల పాటు నిష్టతో ఉదయం నదీ స్నానం చేసి, విష్ణుమూర్తిని పూజించాలి. మాసాంతంలో బెల్లం, నెయ్యి, గోధుమలతో చేసిన 33 అరిసెలను (అపూపాలను) కంచు పాత్రలో ఉంచి బ్రాహ్మణుడికి దానం ఇవ్వాలి. దీనినే అపూప వ్రతం అంటారు.
- దీప వ్రతం: ఈ నెల రోజులు నిత్యం ఉదయం, సంధ్యాసమయంలో దీపారాధన చేయడం వల్ల పితృదేవతలకు సద్గతి లభిస్తుంది.
- మౌన వ్రతం: రోజులో కొంత సమయం లేదా వీలైతే మాసంలో కొన్ని రోజులు పూర్తిగా మౌనాన్ని ఆచరిస్తూ, మనసులో దైవ నామాన్ని స్మరించడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత సిద్ధిస్తుంది.
- లక్ష పుష్పార్చన వ్రతం: శ్రీమహావిష్ణువుకు లేదా ఇష్టదైవానికి తులసి దళాలతో లేదా పవిత్రమైన పుష్పాలతో లక్ష నామాలతో అర్చన చేయడం విశేష ఫలాన్ని ఇస్తుంది.
- ధారణ పారణ వ్రతం & విష్ణుపంచక వ్రతం: ఒకరోజు ఉపవాసం ఉండి, మరుసటి రోజు భోజనం చేయడం (ధారణ పారణ) లేదా విష్ణుమూర్తికి ప్రీతికరమైన తిథుల్లో ప్రత్యేక నియమాలు పాటించడం ఈ వ్రతాల ముఖ్య ఉద్దేశం.
అయితే ఈ వ్రతాలన్నింటినీ నిష్కామ బుద్ధితో (ఎలాంటి కోరికలు కోరకుండా కేవలం పుణ్యం కోసం) ఆచరిస్తే అనంతమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణగ్రంథాలు తెలియచేస్తున్నాయి.
అధికమాసంలో (పురుషోత్తమ మాసంలో) లౌకిక మరియు భౌతిక సుఖాల కోసం చేసే పనులను ధర్మశాస్త్రాలు నిరసించాయి. కేవలం ఆధ్యాత్మిక ప్రగతి కోసం మాత్రమే ఈ మాసాన్ని కేటాయించాలి.
అధిక మాసంలో చేయకూడని ముఖ్యమైన పనులు
- శుభకార్యాలు: వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు, ఉపనయనాలు, అక్షరాభ్యాసాలు, మరియు నిశ్చితార్థాలు పూర్తిగా నిషిద్ధం.
- కొత్త పనులు: నూతన వ్యాపారాలు ప్రారంభించడం, కొత్త ఉద్యోగంలో చేరడం, లేదా కొత్త వాహనాలు, ఆస్తులు కొనడం చేయకూడదు.
- నిర్మాణాలు: నూతన గృహ నిర్మాణ పనులు (శంకుస్థాపనలు) లేదా బావులు, చెరువులు తవ్వడం వంటివి మొదలుపెట్టకూడదు.
- కామ్య వ్రతాలు: ఏదైనా కోరిక కోరుకుంటూ చేసే వ్రతాలు, వాటి ఉద్యాపనలు (ముగింపులు) ఈ మాసంలో చేయకూడదు.
- తామసిక ఆహారం: మాంసాహారం, మద్యం, ఉల్లిగడ్డ, వెల్లుల్లి, మరియు పాతబడిన ఆహార పదార్థాలను తీసుకోకూడదు.
- హింస మరియు కోపం: ఎవరినీ దూషించడం, అబద్ధాలు చెప్పడం, కోపతాపాలకు లోనుకావడం, మరియు జంతు హింస చేయడం మహాపాపంగా పరిగణిస్తారు.
